Begroting 2017 - 2020

Zorg en welzijn

Wat gaan we er voor doen?

Bestuurlijk traject

Naam/omschrijving

Planning

Herijking inkoopbeleid sociaal domein

01-03-2018

In 2017 starten we met het herijken van het inkoopbeleid in het sociaal domein. We heroverwegen wat we subsidiëren (in kader van het subsidieprogramma) en wat we aanbesteden. Daarna werken we vernieuwde wijze van subsidiëren en aanbesteden uit. Dit leidt tot een aanpassing van de subsidieverordening.

Beleidsresultaat

Naam/omschrijving

Planning

Aanpak Personen met Verward gedrag

31-12-2018

In 2017 (en 2018) wordt uitvoering gegeven aan de acties uit het plan van aanpak personen met verward gedrag dat eind 2016 is vastgesteld. Hiermee wordt ingezet op het zorgen voor de juiste ondersteuning van mensen met verward gedrag en het verminderen van de last voor de openbare orde en veiligheid. Speerpunten zijn o.a: verbinden en  versterken samenwerking in de ondersteuning voor personen met verward gedrag, ondersteuning voor mensen met ggz-problematiek dichtbij in de wijk, het realiseren van een ontmoetingscentrum en preventie.

Betaalbare huurwoningen voor bijzondere doelgroepen

31-12-2017

In 2017 realiseren we samen met partners in de stad, woningbouwcorporaties, maar indien nodig ook private partijen, voldoende betaalbare woningen voor bijzondere doelgroepen. Dit betreft dan niet zozeer mensen met een fysieke beperking, maar vooral ook mensen die zijn aangewezen op begeleiding. Speciale aandacht hierbij is er voor die doelgroepen waarbij sprake kan zijn van overlastgevend gedrag en die daardoor moeilijk te huisvesten zijn.

Uitvoering dementiedeal

31-12-2017

In 2017 zorgen wij  dat  inwoners met dementie en hun mantelzorgers laagdrempelig handige oplossingen, "tools' kunnen uitproberen die bijdragen aan zelfstandig blijven wonen. We gaan, samen met onze partners, beproefde tools laagdrempelig ter beschikking stellen.Hiervoor richten we op 1 of meer locaties (bijvoorbeeld in de ‘slimste wijk’) een ruimte in waar men de tools kan zien en proberen onder deskundige begeleiding. De tools kunnen dan ook worden geleend om het thuis te proberen. We gaan duidelijk aangeven hoe de financiering van de tools is geregeld en als dat nog niet geregeld is, dan kijken we of de producent door bijvoorbeeld een subsidietraject het middel kan piloten bij onze inwoners, of dat we het vanuit de WMO in bruikleen gaan verstrekken. We gaan het onderwijs betrekken als het gaat om begeleiding van onze inwoners en de evaluatie. Daarnaast nemen wij deel aan Stop & GO, een project over innovatief aanbesteden. Dit project gaat ook weer nieuwe oplossingen opleveren die bijdragen aan het zo lang mogelijk zelfstandig blijven wonen en participeren van onze inwoners met dementie.

Snellere en betere integratie en participatie van statushouders

31-12-2017

In 2017 wordt, met onder andere de extra gelden die voor maatschappelijke begeleiding beschikbaar worden gesteld, de begeleiding van de statushouders geoptimaliseerd. Maatwerk leveren waardoor de statushouder sneller kan integreren en participeren. De gemeente gaat de regie  voeren en de samenwerking van de diverse partners in het veld faciliteren en stimuleren. Dit moet er toe leiden dat  men zich de taal sneller eigen maakt, zelfredzaam wordt, zo spoedig mogelijk naar werk toe wordt geleid en als dat niet haalbaar is op een andere wijze participeert. Aan de andere kant gaan we onze huidige inwoners ook meer betrekken bij deze integratie, waardoor de maatschappelijke acceptatie groter wordt.

Monitoring, sturing en verantwoording nieuwe stijl

31-12-2017

In 2015 is gestart met de opzet van een monitor Sociaal Domein. In 2016 en 2017 wordt de monitor sociaal domein doorontwikkeld en worden eigentijdse rapportages (factheets) én verantwoordingsvormen uitgewerkt en ingevoerd.

Doorontwikkeling gebiedsgericht werken

31-12-2017

We versterken de wijknetwerken samen met de T(ransformatie)-teams. In 2016 is gestart met de T-teams binnen het sociale domein, samen met kernpartners. Doel is een nieuwe werkwijze te ontwikkelen voor eerstelijnsmedewerkers. Doelen van deze nieuwe werkwijze zijn: integraal werken en maatwerk leveren volgens een gezamenlijke visie en het verbreden van het collectief aanbod/het verstevigen van zelfredzaamheid en – regie. Meer concreet: de komende jaren investeren we in onze professionals (waaronder Opvoedondersteuners, Wmo consulenten, BMS-consulenten en participatiecoaches), zodat zij zich ontwikkelen tot T-generalisten (specialistische professionals met een brede blik en werkwijze). Daarnaast geven we de T-teams regel- en ontwikkelruimte om te doen wat nodig is in de Helmondse wijken. Belangrijk aandachtspunt hierbij het stroomlijnen van processen en de samenwerking voor wijkwerkers.

Doorontwikkeling Stadsleerbedrijf

31-12-2017

In 2017 ontwikkelen we het stadsleerbedrijf door. We verstevigen de professionele coördinatie en breiden de begeleidingscapaciteit uit met Coaches. Zo kunnen we meer inwoners met een grote afstand tot de arbeidsmarkt - uitkeringsgerechtigden, jongeren zonder startkwalificatie maar ook inwoners zonder uitkering die niet maatschappelijk actief zijn - kansen bieden om zich te ontwikkelen en maatschappelijk deel te nemen. Ook breiden we het dienstenpakket van zorg en gemaksdiensten uit als aanvulling op de huishoudelijke ondersteuning. In 2017 hebben minimaal 250 deelnemers (maatschappelijke participatie) en 75 studenten een leerplek in het Stadsleerbedrijf.

Doorontwikkeling Stadsl@b met online platform

31-12-2017

In 2017 ontwikkelen we het Stadsl@b door met een breed interactief onlineplatform Stadsl@b. Dit platform is een digitale ontmoetingsplaats waar inwoners ideeën kunnen uitwisselen met elkaar, met ondernemers, instanties en met de gemeente. We versterken daarmee de co-creatie met onze stad.

Tariefverhoging zorgaanbieders gekoppeld aan oplossingen voor afbakeningsproblematieken en maatwerk-aanbod

01-01-2018

In 2017 onderzoeken we samen met onze zorgaanbieders de mogelijkheden voor tariefverhoging vanaf 2018 in ruil voor oplossingen en bijdragen aan afbakeningsproblematieken (inwoners die nu tussen wal en schip vallen) en maatwerkaanbod.

In 2017 werken we samen met inwoners, kernpartners en andere partijen uit de Annawijk een samenhangende, integrale aanpak uit voor deze buurt. Deze richt zich zowel op de woon- en leefomgeving als de inwoners zelf, met impulsen vanuit de diverse strategische programma’s.

Overige resultaten producten

Processen

Productiecijfers en kwaliteitsdoelstellingen

Verwerken maatwerkvoorzieningen Wmo, exclusief HO

Van alle aanvragen overige Wmo voorzieningen (excl. Huishoudelijke Ondersteuning) wordt 90% tijdig afgehandeld.

Opzetten van een kernteam Sociaal Domein

In 2016 vormen de WMO-consulent met o.a. de opvoedondersteuners, participatiecoach en de wijkverpleegkundige de integrale toegang vanuit de wijken naar de voorzieningen in het sociale domein.

Verwerken maatwerkvoorzieningen Wmo, HO

Van alle aanvragen (incl. verlengingen) Huishoudelijke  Ondersteuning wordt 95% tijdig afgehandeld.

Verwerken maatwerkvoorzieningen Wmo Begeleiding

Van alle aanvragen (incl. verlengingen) Begeleiding wordt 90% tijdig afgehandeld.

Beleidsresultaat verbonden partijen

GGD Brabant Zuidoost:
Als gemeente hebben we de taak om de gezondheid van onze inwoners te beschermen en te bevorderen. Een groot deel van deze activiteiten ligt vast in de Wet publieke gezondheid. Op basis daarvan zijn wij verplicht een GGD in stand te houden voor publieke gezondheidszorg.
De GGD Brabant Zuidoost adviseert over gezondheid en helpt gezondheidsproblemen te voorkomen of te verminderen. Zij verzorgen inentingen, geven voorlichtingen op bijvoorbeeld scholen of aan verenigingen en adviseren ons over hun gezondheidsbeleid. Met specifieke campagnes wordt aandacht besteed aan speciale aspecten van gezondheid, zoals ongezond gewicht of het gevaar van middelengebruik. Daarnaast behandelt de GGD gezondheidsproblemen zoals tuberculose en seksueel overdraagbare aandoeningen (soa's). De GGD is er voor iedereen, maar in het bijzonder voor ons als gemeente.

Nieuwe ontwikkelingen

(bedragen x € 1.000)

Hoofd
product

Nieuwe ontwikkelingen

2017

2018

2019

2020

Beleidsintensivering

642

Huurverhoging duurzaamheidsmaatregelen wijkhuizen

-11

-22

-33

-33

642

Duurzaamheidsmaatregelen wijkhuizen

150

150

150

674

Inzet reserves sociaal domein

Beleidsintensivering

139

128

117

-33

Gemeentefonds

675

Vrouwenopvang

15

16

16

16

675

Maatschappelijke opvang

262

262

262

262

695

Wet Maatschappelijke Ondersteuning

672

672

672

727

695

Sociaal domein

1

247

241

172

695

Maatschappelijke opvang

-11

-11

-11

-11

Gemeentefonds

939

1.186

1.180

1.166

Onontkoombare knelpunten

640

Voorzetten bijdrage buurtbeheerders

-33

-33

-33

-33

Onontkoombare knelpunten

-33

-33

-33

-33

Vrijval reserves

677

Vrijval voeding reserve Sociaal innovatief fonds

-4.500

Vrijval reserves

-4.500

Totaal nieuwe ontwikkelingen Zorg en welzijn

-3.455

1.281

1.264

1.100

Ontwikkeling reserves sociaal domein

Sinds 2015 hebben we als gemeente er veel nieuwe taken bij gekregen op het gebied van maatschappelijke ondersteuning en jeugdhulp. Om de bijhorende risico's op te kunnen vangen, hebben wij  al in de vorige bestuursperiode een risicoreserve Sociaal domein gevormd. Deze reserve had een ondergrens van zo'n € 8 miljoen, hetgeen zo'n 20% behelste van het beschikbare budget. Nu we bijna twee jaar onderweg zijn, zien we dat de reserve fors gegroeid is richting een omvang van ruim € 18 miljoen. We hebben door positieve jaarresultaten (2014 en2015) geen aanspraak op deze risicoreserve hoeven maken. We verwachten in de komende jaren te kunnen (blijven) volstaan met een reserve sociaal domein met een ondergrens van zo'n € 8 miljoen om mogelijke tegenvallers op te kunnen vangen. Daarbij gaan wij er van uit dat eventuele structurele tekorten in de exploitatie opgelost zullen worden door aanpassingen in het beleid. Het uitvoeren van de transformatieagenda sociaal domein is overigens mede bedoeld om het beroep op de middelen binnen deze meerjarige kaders te laten verlopen.

Dit betekent dat er binnen het sociaal domein een incidentele ruimte van circa € 10 miljoen beschikbaar is voor investeringen, impulsen en doorontwikkeling sociaal domein. In deze programmabegroting doen we daarvoor een voorzet. In de eerste plaats zullen de kosten voor de transformatieagenda uit deze middelen worden gefinancierd. Voorlopig is rekening gehouden met een jaarlijkse onttrekking tussen 2017 en 2019 van jaarlijks € 1 miljoen. Verder wordt de voeding van het Sociaal innovatief fonds gehaald uit de reserve achtervang WMO (€ 4,5 miljoen) en worden de activiteiten met betrekking tot de werkgelegenheidsimpuls hieruit gefinancierd (3 x € 0,4 miljoen). Zodra het programma Sociale stad is vastgesteld kan dit nog leiden tot extra of gewijzigde bijdragen uit deze reserves. De verwachte omvang van de reserves nemen hierdoor af van € 18,1 miljoen naar zo'n € 9,5 miljoen in 2019. De omvang van deze reserves zijn dan nog van voldoende omvang om eventuele nadelige exploitatieresultaten binnen het Sociaal domein de komende jaren te kunnen opvangen. Er resteert dan tevens nog € 1,5 mln ruimte om bij de nadere invulling van het strategische programma Sociale Stad, in samenspraak met u als raad en de maatschappelijke partners, nadere voorstellen te ontwikkelen. 

Beleidsintensivering

642 Huurverhoging duurzaamheidsmaatregelen wijkhuizen

De realisatie van de duurzaamheidsmaatregelen in de wijkhuizen biedt ruimte voor een huurverhoging voor deze wijkhuizen oplopend naar € 33.000 vanaf 2019. Per saldo neemt de lastendruk niet toe.

642 Duurzaamheidsmaatregelen wijkhuizen

Om de totale lasten voor wijkhuizen niet te laten stijgen worden energiebesparende maatregelen uitgevoerd. Hiervoor is de komende 3 jaar jaarlijks een budget van € 150.000 noodzakelijk. Een onderzoek naar toepassing van het duurzaamheidsprogramma voor grote gemeentelijke gebouwen heeft geleid tot voorstellen voor concrete maatregelen. Het pakket aan maatregelen varieert per wijkhuis en omvat onder andere  vloer- gevel en dakisolatie, het plaatsen van zonnepanelen, het toepassen van ledverlichting en installatietechnische aanpassingen. Door deze besparingen op de energiekosten kunen de huurprijzen structureel licht stijgen.

674 Inzet reserves sociaal domein

De reserve achtervang WMO wordt ingezet ter dekking van de transformatieagenda voor het sociaal domein. Hiertoe wordt conform Voorjaarsnota in de periode 2017-2019 jaarlijks € 1,0 miljoen uit de Reserve achtervang WMO onttrokken. Daarnaast wordt € 4,5 mln onttrokken en toegevoegd aan het Sociaal innovatief fonds en wordt de impuls werkgelkegenheid hieruit gefinancierd. Zodra het strategisch programma Sociale stad is vastgesteld zullen extra verrekeningen met de reserve achtervang WMO aan de raad worden voorgelegd. Hiervoor is nog zo'n € 1,5 mln ruimte.Een aantal voorstellen die vanuit deze impuls gefinancierd worden staan in de programma’s 2, 3 en 4 van deze programmabegroting. Enkele voorbeelden:- Inwoners met een uitkering en/of zonder startkwalificatie actief begeleiden naar school, daginvulling of werk door inzet van meer participatiecoaches en jongerencoaches (€ 0,4 mln);- Impuls werkgelegenheid (€ 1,2 mln);- Gratis wifi realiseren in maatschappelijke accommodaties in de wijken (€ 0,125 mln);- Ontwikkelen Groene Golf in de regelgeving;- Ontwikkeling app’s preventie armoede;- Zorgaanbieders uitnodigen om met oplossingen te komen voor afbakeningsproblematieken en meer ruimte voor maatwerk in de dienstverlening. In ruil daarvoor is Helmond bereid tarieven voor Wmo-diensten te verhogen;- Voorstel om met ingang van 1 januari 2017 de eigen bijdrages voor Wmo-diensten te verlagen (€ 0,25 mln);- Versterken van de wijknetwerken samen met de T-teams, inclusief het versterken van de opvoedondersteuners en andere eerstelijns professionals en het verbreden van het preventieve aanbod en de versteviging van de zelfredzaamheid en de zelfregie. Inclusief stroomlijn-pakket;- Ontwikkeling van een 3D-regiesysteem om de (soms vele) intakes van inwoners bij hulpverlening te vereenvoudigen (waarbij de regie en toestemming voor informatiedeling nadrukkelijk bij de inwoner zelf komt te liggen). Dit ondersteunt het werken volgens het principe 1 huishouden, 1 plan, 1 regisseur;- Een integrale aanpak van de Annawijk en de Waart;- Jeugdhulpaanbieders uitdagen om de snelheid van de hulp die zij bieden te verbeteren en nog meer hun ondersteuning te richten op het hele gezinssysteem en niet enkel het kind. In ruil daarvoo ris Helmond bereid tarieven voor jeugdhulpvoorzieningen te verhogen;- Realisatie van voldoende betaalbare huurwoningen voor (o.a. dakloze) jongeren inclusief begeleiding.

Gemeentefonds

675 Vrouwenopvang

De mutatie op het budget vrouwenopvang is het gevolg van een actualisatie van de berekeningsmaatstaven die gebruikt worden voor de verdeling van de decentralisatie-uitkering over de gemeenten. De middelen hiervoor zijn in de september- en meicirculaire (Gemeentefonds) opgenomen.

675 Maatschappelijke opvang

De mutatie op het budget maatschappelijke opvang is het gevolg van een actualisatie van de berekeningsmaatstaven die gebruikt worden voor de verdeling van deze decentralisatie-uitkering over de gemeenten. De middelen hiervoor zijn in de september- en meicirculaire (Gemeentefonds) opgenomen.

695 Wet Maatschappelijke Ondersteuning

De mutatie op de WMO is het gevolg van een actualisatie in de septembercirculaire (Gemeentefonds) van de berekeningsmaatstaven die gebruikt worden voor de verdeling van de decentralisatie-uitkering over de gemeenten. Verder wordt in de meicirculaire het budget positief bijgesteld door het toepassen van loon- en prijscompensatie en de structurele toevoeging aan het budget voor de verbetering van de arbeidsmarktpositie van specifieke groepen medewerkers (b.v. thuisondersteuning).

695 Sociaal domein

Het betreft de bijstelling van de programmabudgetten voor het sociaal domein (WMO, Jeugd en Participatie) als gevolg van de taakmutaties in de septembercirculaire 2015 en meicirculare 2016 vanuit de algemene uitkering van het Gemeentefonds. Conform Helmonds beleid worden deze middelen toegevoegd aan de betreffende programmahoofdstukken.

695 Maatschappelijke opvang

De mutatie op het budget maatschappelijke opvang is het gevolg van een actualisatie van de berekeningsmaatstaven die gebruikt worden voor de verdeling van deze decentralisatie-uitkering over de gemeenten. De middelen hiervoor zijn in de september- en meicirculaire (Gemeentefonds) opgenomen.

Onontkoombare knelpunten

640 Voorzetten bijdrage buurtbeheerders

Sinds 2008 heeft de Gemeente Helmond met de woningbouwcorporaties een samenwerkingsverband. De buurtbeheerders zijn in dienst van de corporaties en zijn actief in zes wijken: Brouwhuis, Helmond-West, Binnenstad-Oost, Helmond Noord, Helmond Oost, Rijpelberg. De buurtbeheerders zijn aangesteld om de leefbaarheid in de wijk op peil te houden. Bewoners worden hier nadrukkelijk bij betrokken en worden door de buurtbeheerder aangesproken op hun verantwoordelijkheden. De samenwerking met  de buurtbeheerders had een looptijd tot en met 2014 en is  vervolgens tot en met 2016 telkens met een jaar verlengd. Met ingang van 2017 is dit structureel geraamd in de begroting. Een deel van de kosten worden gedekt uit de middelen voor versterking lokale netwerken (€ 33.000).

677 Vrijval voeding reserve Sociaal innovatief fonds

Het sociaal innovatief fonds is in 2015 gevormd om het verder versterken van lokale netwerken in onze buurten en wijken mogelijk te maken. In het fonds is € 4,5 mln gestort vanuit de algemene middelen. Op dat moment waren de budgettaire consequenties voor het sociale domein nog niet bekend en de reserves nog niet op het huidige niveau. Omdat de reserves in het sociale domein nu wel van voldoende omvang zijn om initiatieven op dit vlak te ondersteunen kan de oorspronkelijke voeding van dit fonds vrijvallen. De reserve wordt nu gevoed vanuit de reserve achtervang WMO.

Overige mutaties

Kapitaallasten
De toename van de kapitaallasten is het gevolg van het feit dat met ingang van deze Programmabegroting de kapitaallasten benodigd voor het vastgestelde investeringsprogramma direct op de betreffende beleidsprogramma’s worden geraamd.

Nominale ontwikkelingen (loon- en prijs)
De nominale ontwikkelingen betreffen de loon- en prijsaanpassingen waarmee de budgetten naar het prijspeil 2017 worden gebracht.

Overige technische mutaties
De overige technische mutaties hebben vooral betrekking op de wijziging in het BBV ten aanzien van het niet meer mogen toerekenen van overhead aan de verschillende programma's. Daarnaast worden de verrekeningen met eerder door de raad ingestelde reserves hierin meegenomen.

Tactische indicatoren

Onderwerp

Nr.

Tactische indicatoren

2010

2011

2012

2013

2014

2015

Streven

Meting: jaar, peildatum en bron

Mantelzorg en vrijwilligerswerk

3.01

% Mantelzorgers dat problemen ervaart

36%

44%

35%

Minimaal handhaven % 2014 (geenmeting)

Zorgzame stadenquête

Zelfstandig functioneren

3.02

% Helmonders dat sterke belemmeringen in het dagelijks leven ervaren

6%

6%

6%

Minimaal handhaven % 2014 (geenmeting)

Zorgzame stadenquête

3.03

% Helmonders dat lichte belemmeringen in het dagelijks leven ervaren

20%

19%

17%

Minimaal handhaven % 2014 (geenmeting)

Zorgzame stadenquête

Deelnemen

3.04

Ervaart door lichamelijke/geestelijke gezondheid beperkingen om deel te nemen aan mts. leven

3%

Zelfde als andere steden

waarstaatjemgeemte.nl

3.04

Jaar 2010 t/m 2013 alleen nog voor Helmond beschikbaar