Begroting 2017 - 2020

Veiligheid en handhaving

Wat willen we bereiken?

Meerjarig beleidsperspectief

Inleiding      
Het vergroten van de veiligheid is een zaak van de lange adem. Goede ontwikkelingen zijn niet per definitie structureel en veelal betalen inspanningen zich pas na langere duur uit. Bovendien is het van belang gefragmenteerde delen van de aanpak te bundelen en daarmee de aanpak integraal te maken. Integraal veiligheidsbeleid levert – mits op de juiste prioriteiten ingezet – een belangrijke bijdrage aan:

  • het verminderen van criminaliteit en overlast in Helmond;
  • het verminderen van de onveiligheidsgevoelens bij inwoners en;
  • het op een acceptabel niveau houden van de fysieke risico’s.

We focussen in deze missie op de vijf beleidsvelden waarin de integrale veiligheid wordt ingedeeld, te weten:

  • veilige woon- en leefomgeving;
  • jeugd en veiligheid;
  • bedrijvigheid en veiligheid;
  • fysieke veiligheid;  
  • integriteit en veiligheid.

De effecten die we op deze beleidsvelden in ieder geval willen bereiken, worden hieronder genoemd.

Samen met onze veiligheidspartners, de stad en de gemeenteraad hebben we in de Kadernota Integrale Veiligheid Peelland / Helmond 2015-2018 het meerjarig veiligheidsbeleid beschreven. Met elkaar zijn prioriteiten gekozen, die onderdeel uitmaken van de vijf beleidsvelden  die in de Kadernota Integrale Veiligheid Peelland / Helmond 2015-2018 zijn opgenomen. Het belangrijkste uitgangspunt in de Kadernota is dat veiligheid een collectieve verantwoordelijkheid is van burgers, bedrijven, instellingen en de overheid. Oftewel: samen maken we de stad.

Om onze prioriteiten gestalte te geven en ambities te kunnen realiseren, werken we op het terrein van veiligheid bovendien intensief samen met de Peelgemeenten, de andere gemeenten in Oost-Brabant, de politie en de Veiligheidsregio Brabant Zuidoost. Op het gebied van de aanpak van ondermijnende criminaliteit vormen de Taskforce Brabant -Zeeland en het Regionaal Informatie- en Expertisecentrum (RIEC) Oost Brabant belangrijke partners. Met elkaar, en met steun van de gemeenteraad, zijn onderstaande prioriteiten vastgelegd. Deze prioriteiten worden aangepakt aan de hand van projectplannen.

Over de hele linie bekeken is Helmond nu een beduidend veiligere stad dan vijf jaar geleden. Het absolute aantal misdrijven is afgenomen en in de meeste wijken groeit het veiligheidsgevoel. Desondanks heeft de ontwikkeling van de veiligheid aanleiding gegeven voor een intensivering van het beleid, een focus op de stedelijke criminaliteit en het inzetten op nieuwe interventiemiddelen. Vanuit deze gedachte is medio 2016 het Aanvalsplan Veiligheid ‘Grenzen stellen, Perspectief bieden’ gepresenteerd. Dit Aanvalsplan kan worden beschouwd als een intensivering van het al bestaande veiligheidsbeleid om de achterblijvende resultaten ten opzichte van vergelijkbare steden tegen te gaan, en is ook terug te vinden in de hieronder beschreven prioriteiten en hun invulling in 2017.

Prioriteiten in de Kadernota Integrale Veiligheid Peelland/Helmond 2015-2018
Geweld
Geweld, in allerlei vormen, komt te veel voor. Overvallen, straatroof, uitgaansgeweld, geweld tegen werknemers met een publieke taak en relationeel geweld zijn binnen het delict “geweld” als prioriteit gekozen. Deze geweldsdelicten hebben één duidelijke overeenkomst: de grote impact op de slachtoffers.
Voor 2017: Het aantal geweldsdelicten moet de komende jaren dalen. Aan ‘straatroven’ wordt, op basis van de frequentie van incidenten op bepaalde hotspots in de stad, extra aandacht geschonken.

Woninginbraken
Het aantal woninginbraken in Helmond is, na een aantal jaren van daling, in 2015 weer gestegen. Aangezien woninginbraken een grote impact op het slachtoffer hebben, blijft de aanpak van hiervan ook de komende jaren een belangrijke prioriteit. Doel is het verder verlagen van het aantal woninginbraken. Dit bereiken we door meer inzet op preventie, vergroting van het aantal aanhoudingen op heterdaad en ontwikkeling van incident-gestuurd werken naar informatie-gestuurd werken.
Voor 2017: De awareness over woninginbraken en de impact hiervan, als ook het bevorderen van het nemen van preventieve maatregelen door burgers wordt gestimuleerd met de inzet van de Buurttent, die op basis van actuele cijfers en ontwikkelingen gericht wordt ingezet. Via mobiele alarmsystemen en de inzet van lokwoningen wordt op een meer innovatieve wijze getracht het aantal woninginbraken te verminderen. Bovendien zetten we strakker in op de aanpak van heling onder het motto “geen helers, geen stelers”.

Problematische jeugd en jeugdgroepen
Sommige jeugdigen en groepen jongeren veroorzaken onveiligheid, intimideren buurtbewoners, hulpverleners en overige overheidsmedewerkers. Vanuit de decentralisatie van de jeugdzorg kan een intensievere samenwerking tussen de zorgketen en de veiligheidsketen plaatsvinden. Ook het Veiligheidshuis speelt in deze aanpak een belangrijke rol.
Voor 2017: Via de Integrale Preventie Risicojeugd worden enkele jongeren met veel problemen intensief begeleid. Deze aanpak, waarbij alle ketenpartners betrokken zijn, moet ertoe leiden dat jongeren die het verkeerde pad op zijn geslagen alsnog zicht op een goede toekomst krijgen. We willen voorkomen dat jongeren terecht komen in de zware criminaliteit. Ook gezinsleden en scholen worden nadrukkelijk bij deze aanpak betrokken. Via campagnes voor ouders en gastlessen op scholen wordt het thema veiligheid, en in het bijzonder de diverse aspecten daarvan die jongeren aanspreken, ook onder de aandacht gebracht.

Georganiseerde (ondermijnende) criminaliteit
Het gevaar van vermenging van "onderwereld en bovenwereld" vraagt meer bestuurlijke interventie-mogelijkheden en handhaving. Om criminelen te ontmoedigen om in Helmond actief te zijn, hebben wij een nauwe aansluiting op de ontwikkelingen in de regio.
Voor 2017: De ondermijning op Peelland-niveau wordt via het Peelland Interventie Team (PIT) bestreden. De hiervoor beschreven programmalijnen worden in 2017 verder uitgewerkt en geïmplementeerd. Op (sub)provinciaal niveau zijn wij nauw betrokken bij de Taskforce Brabant Zeeland, een belangrijke aanjager van de aanpak van de ondermijnende criminaliteit, die in 2017 een volgende (derde) fase ingaat. Binnen deze fase wordt voor een periode van drie jaar (2017 t/m 2019) een bedrag van € 100.000 per jaar van de gemeente Helmond gevraagd. Dit bedrag moet gedekt worden vanuit het cofinancieringsfonds. Dit is mogelijk aangezien ook andere partners (het Rijk, de provincie en de B5-gemeenten als collectief hieraan hun bijdrage leveren). Belangrijke ambitie binnen deze fase is om het bewustzijn rondom ondermijning binnen de hele organisatie te laten landen. Als gemeente kunnen we daarbij ook rekenen op ondersteuning vanuit het RIEC.

Verkeersveiligheid
Doel is het reduceren van ongelukken in het verkeer, maar ook het bieden van een veilige ruimte voor mobiliteit en het reduceren van onderling ervaren overlast (gekoppeld aan rijden en parkeren). Daarbij is een belangrijke rol weggelegd voor informatiegestuurd werken.
Voor 2017: Het is belangrijk hierin aansluiting te vinden met het prioritaire programma ‘Automotive, Bereikbaarheid & Slimme en Groene Mobiliteit’, aangezien innovatieve en slimme mobiliteit ook raakvlakken heeft met verkeersveiligheid. In de loop van 2017 zal een nog beter beeld ontstaan van feitelijke verkeerssituaties en hierop kunnen gerichte interventies plaatsvinden.

Drank- en Drugsoverlast

Drugsoverlast heeft een grote invloed op de subjectieve veiligheid en leefbaarheid. Middelengebruik is één van de belangrijkste factoren die bijdraagt aan uitgaansoverlast en uitgaansgeweld. Ook de opkomst van nieuwe soorten drugs is een zorg. Het effect dat we willen bereiken is een afname van de ervaren overlast, die veroorzaakt wordt door drank- en drugsgebruikers.
Voor 2017: Een projectplan drank- en drugsoverlast is gereed en in 2017 worden de in het projectplan benoemde activiteiten verder uitgewerkt.

Woonoverlast
Overlast in de buurt beïnvloedt de veiligheidsgevoelens van inwoners negatief. Er is een toename van woonoverlast-incidenten waarbij verwarde mensen en/of mensen met psychiatrische stoornissen zijn betrokken. Steeds meer mensen blijven langer zelfstandig wonen en dit geeft meer kans op botsende leefstijlen. De aanpak van de problemen die hierdoor ontstaan vragen om een goede samenwerking van de instanties die zich bezig houden met zorg en welzijn en met veiligheid.
Voor 2017: Zowel binnen de samenwerking eenheid Oost Brabant als bij de gemeente Helmond worden in de tweede helft van 2016 projectplannen ‘Verwarde Personen’ gepresenteerd. Deze plannen zullen complementaire aan elkaar zijn. Het plan Oost Brabant richt zich op triage, vervoer en preventieve en persoonsgerichte aanpak van verwarde personen. In 2017 krijgt de implementatie van beide plannen verder zijn beslag.

Fietsendiefstal
In 2014 en 2015 is het aantal fietsendiefstallen afgenomen en ook de eerste ontwikkeling in 2016 is positief. Kijkend naar de diefstal van brom- en snorfietsen is deze ontwikkeling minder positief. Ook voor komend jaar vergt dit aandacht.
Voor 2017: De aanpak van fietsendiefstal richt zich op de locaties en gelegenheden waar de diefstallen plaatsvinden en op het toezicht op deze locaties. Verder worden er bewustzijnscampagnes tegen fietsendiefstal voor burgers georganiseerd; te denken valt aan graveeracties, posters, filmpjes en fietsendiefacteurs.

Evenementen en veiligheid
Veiligheid bij evenementen krijgt landelijk en lokaal steeds meer aandacht en is ook in Helmond een van de speerpunten. Daarbij is het uitgangspunt dat evenementen altijd kunnen worden georganiseerd, maar dat er niet geschoven kan worden met de benodigde veiligheidsvereisten. Veiligheidsmaatregelen worden getoetst aan de hand van de landelijke ‘safety guide’ evenementen, waaraan Helmond een bijdrage heeft geleverd.

Polarisatie en radicalisering
Door recente mondiale ontwikkelingen was het noodzakelijk de aanpak van polarisatie en radicalisering direct als afzonderlijk projectplan bij de Kadernota integrale veiligheid Peelland/Helmond 2015-2018 te voegen. In dit projectplan wordt preventie als een van de belangrijkste taken gezien bij het tegengaan van polarisatie, radicalisering en jihadisme.
Voor 2017: De uitvoering van het projectplan is in 2016 inmiddels gestart en wordt in 2017 vervolgd. Er is veel aandacht voor bewustwording, het opvangen van signalen en het verder invulling hieraan geven. Daarbij kan in 2017 gebruik worden gemaakt van de middelen die de regionale Programmaraad Oost-Brabant ontvangt vanuit het Ministerie. Specifiek voor de gemeenten Eindhoven, ´s-Hertogenbosch en Helmond geldt dat er een quick scan wordt uitgevoerd van de huidige situatie, als ook dat betrokkenen uit de keten een bijscholing krijgen, zodat zij signalen van radicalisering beter kunnen herkennen.

Informatie gestuurd en gebiedsgericht werken
Richting toekomst streeft het college naar nieuwe, soms ook innovatieve vormen van samenwerking en participatie. Pijler hieronder is dat het real-time informatie gestuurd werken en de analyse van de beschikbare data belangrijker wordt. Door achter de cijfers te komen, komen we aan de voorkant van de criminaliteit. Dit blijft niet beperkt tot het veiligheidsdomein. Juist in de informatievoorziening kan de koppeling met andere prioritaire programma’s leiden tot nieuwe inzichten én kansen. Dit geldt bijvoorbeeld voor de programma’s ‘Sociale Stad’ en ‘Centrumontwikkeling’. Juist een opeenstapeling van sociale problemen kan leiden tot criminaliteit en afnemende veiligheidsgevoelens. Door meer integraal en gebiedsgericht te werken, ontstaat beleid dat de inwoners van de stad op deze verschillende aspecten ook daadwerkelijk verder brengt. Telkens geldt daarbij dat een goed beeld van ‘de staat van de stad’ noodzakelijk is om ook adequaat te kunnen interveniëren.

Een centrale rol in deze aanpak spelen de inwoners van de stad zelf. De nieuwe Visie op Naleving geeft aan dat samen met de stad gekeken wordt naar welke zaken prioriteit verdienen. Dat betekent niet dat inwoners zelf bepalen of er wel of niet op overtredingen wordt gehandhaafd, maar wel welke aspecten passen bij de koers waar de stad (met haar inwoners) naar toe wil. Een vergelijkbare aanpak zien we bij de versterking van de buurtpreventieteams, die in 2017 verder gestalte moet krijgen. Zowel in het vergroten van bewustzijn en preventie op vlakken als inbraak en brandveiligheid, als ook in het verhogen van de leefbaarheid, spelen deze actieve wijkbewoners een belangrijke rol. Het streven is om het nu bestaande aantal van 29 teams in 2017 verder uit te breiden naar 50 teams. Tevens wordt ingezet op meer onderlinge uitwisseling van kennis en ervaringen.

Strategische indicatoren

Nr.

Strategische indicatoren

2010

2011

2012

2013

2014

2015

2016

Meting: jaar, peildatum en bron

1.01

Plaats Helmond op de AD misdaad-monitor (1=minst goede score)

17

20

21

28

18

13

Jaarlijks, april/mei, AD

1.02

Percentage mensen dat zich wel eens onveilig voelt in de eigen buurt in Helmond

23%

23%

20%

20%

23%

Jaarlijks, Veiligheidsmonitor