Begroting 2017 - 2020

Jeugd en onderwijs

Wat willen we bereiken?

Meerjarig beleidsperspectief

Met de transformatie die we in 2015 hebben ingezet, vereenvoudigen we de zorg en ondersteuning van kwetsbare kinderen, jongeren en hun ouders. De jeugdigen, het gezin en de persoonlijke situatie stellen we centraal en waar mogelijk geven we de Helmonder de regie. Dat betekent het bieden van kansen, waarbij de Helmondse kinderen en jongeren zich ontwikkelen en verder komen. De komende jaren verschuift het accent naar het vernieuwen, verbinden, verstevigen en doorontwikkelen van ontwikkelingen die in gang zijn gezet. We richten onze inzet daarbij op de ambitie van sociale stijging van onze inwoners, wijken en stad. Samen maken we zo het verschil:-  voor de ontwikkel- en innovatiekracht uit onze stad;
-   in de preventie;
-   in de buurten en wijken;
-   in  ondersteuning van jeugdigen en hun ouders en omgeving;
-   in de zorg en opvang voor de meest kwetsbare jeugdigen en gezinnen.
-   in de zorg en opvang voor de meest kwetsbare jeugdigen en gezinnen

Verschil maken voor de ontwikkel- en innovatiekracht
We hebben afgelopen jaren gezien dat inwoners vindingrijke initiatieven en activiteiten oppakken die onze stad sterker, socialer, gezonder en duurzamer maken én ontzorgen. Met de geboorte van het Stadsl@b is er vanaf 2016 een centrale plek ontstaan van waaruit initiatieven die hier om vragen kunnen worden ondersteund, verrijkt en verder geholpen. Veel van deze ideeën en initiatieven raken kinderen en jongeren. Komende jaren ondersteunen we het Stadsl@b om deze rol met verve te pakken en een duidelijke plek te verwerven in onze stad in het belang van de Helmondse kinderen en jongeren (zie hiervoor ook programma 3 Zorg en Welzijn). We hopen dat ook jongeren het StadsL@b vinden om  hun initiatieven en ideeën te laten horen. Daarnaast maken we samen met onze partners werk van slimme internettoepassingen die zelfregie voor ouders en jeugdigen ondersteunen.    

Verschil maken in preventie
Nu we sinds de decentralisaties verantwoordelijk zijn voor de ondersteuning aan kwetsbare kinderen en jongeren, zien we steeds beter waar we met onze partners preventief het verschil kunnen maken en welke (groepen) kinderen en jongeren of gebieden daarbij extra aandacht vragen. Dit geeft mogelijkheden om de preventieaanpak te versterken en beter te richten. We zetten komende jaren in op onder andere het stimuleren van gezondheid (voeding en bewegen en mentale veerkracht), een goede start op het basisonderwijs, het voorkomen van voortijdig schoolverlaten, maatschappelijke participatie het liefst in (regulier) werk en het voorkomen van schuldenproblematiek.

Onze wijknetwerken met de opvoedondersteuners (met korte lijnen naar de scholen en de jeugdverpleegkundigen die zijn verbonden aan scholen) signaleren snel wat nodig is en wat ontbreekt. We  willen hen ruimte geven om snel oplossingen te creëren passend bij een buurt, wijk of school. Bijvoorbeeld een preventieprogramma dat is toegesneden op de leerlingen en hun ouders van de Cajuit, met relatief veel getraumatiseerde jeugdigen uit oorlogsgebieden. Ook breiden we in 2017 de integrale preventieaanpak rond gezondheid uit naar alle acht basisscholen in de aandachtswijken. Verder investeren we komende jaren met het project STORM in de mentale veerkracht van jeugdigen op onze reguliere scholen voor het voortgezet onderwijs om daarmee depressie en suïcides te voorkomen en terug te dringen. Steeds in nauwe samenwerking met school, ouders, opvoedondersteuners en andere wijkwerkers en partners.

Verschil maken in de buurten en wijken
Komende jaren gaan we gericht een aantal kwetsbare buurten in onze stad revitaliseren en veerkrachtig maken met een samenhangende aanpak, voortkomend uit alle strategische programma’s. Het betreft hier de Leonardusbuurt, de Annawijk en de Waart. We richten samen met de inwoners – dus ook jongeren! - de openbare ruimte opnieuw in, waarbij we ruimte voor spelen en ontmoeting creëren en de openbare ruimte optimaal maken met het oog op duurzaamheid en gezondheid. We gaan aan de slag met alle jongeren uit deze buurten, die op dit moment niet beschikken over een startkwalificatie. Iedereen krijgt ondersteuning bij het vinden van een opleiding, baan en/of een zinvolle dagbesteding. Dit betekent meer jongerencoaches, maar ook meer banen en vormen van daginvulling (denk onder andere aan het Stadsleerbedrijf en de impuls werkgelegenheid, die uitgebreider zijn toegelicht in programma 2 en 3). We zorgen verder dat deze buurten een betere toegang krijgen tot de wereld; vooral voor jongeren is dat van groot belang. We denken hierbij aan het aanbieden van gratis wifi op ontmoetingsplaatsen zoals wijkaccommodaties, waardoor ook deze voor jongeren aantrekkelijker worden om te bezoeken en ook meer activiteiten gericht op jongeren succesvol kunnen worden aangeboden.

Verschil maken in de ondersteuning van jongeren en hun gezinnen
Voor jeugdigen en hun ouders die het niet op eigen kracht en hulp van basisvoorzieningen redden, zetten we in op slimmere, samenhangende ondersteuning, dichtbij en samen met de inwoner en zijn omgeving. De transformatieteams vervullen hierin een belangrijke rol. In deze teams zijn de opvoedondersteuners vertegenwoordigd. Komende jaren investeren we in de doorontwikkeling van een nieuwe manier van werken en een hoogwaardige integrale toegang  voor onze inwoners. Een brede blik,  maatwerk, 1 huishouden – 1 plan – 1 regisseur, regie voor inwoners en inzet van slimme zorgtoepassingen en ervaringsdeskundigheid zijn hierbij sleutelbegrippen (zie hiervoor ook programma 3 Zorg en Welzijn). Meer concreet realiseren we per 1 januari een  klantcontactcentrum voor het sociaal domein, waarbij professionals met kennis van zaken onze inwoners te woord staan. Dit ontwikkelen we samen met kernpartners door tot een integrale toegang.  

Ook gaan wij op verzoek van de eerstelijns professionals in onze wijken en buurten een aantal zaken stroomlijnen. Denk hierbij aan overleggen tussen uitvoeringsorganisaties en professionals in de gebieden (die ervaren worden als ‘te veel’ en ‘te weinig efficiënt’). Maar ook aan het beter en eerder betrekken van de GGZ bij de transformatie en de uitvoering in de wijken. Dit doen we via het actieprogramma van de Transformatieteams. Met de ontwikkeling van een 3D-regiesysteem stroomlijnen we de (soms vele) intakes van inwoners bij hulpverlening (waarbij de regie en toestemming voor informatiedeling nadrukkelijk bij de inwoner zelf komt te liggen). Ook ondersteunen we hiermee het werken volgens het principe 1 huishouden, 1 plan, 1 regisseur.

Op basis van gesprekken met inwoners en professionals, op basis van cliëntervaringsonderzoeken en eerste evaluaties kunnen we constateren dat er heel veel goed gaat in de ondersteuning van onze inwoners. Inwoners weten eveneens de toegang tot voorzieningen in de jeugdhulp goed te vinden. En ook ervaren de ouders/verzorgers de kwaliteit van de ontvangen jeugdhulp als goed.
Toch zijn er mogelijkheden om de ontvangen jeugdhulp (individuele jeugdhulpvoorzieningen) nog verder te verbeteren. Zo gaan we onze zorgaanbieders actief bevragen om de snelheid van de hulp die zij bieden te verbeteren en nog meer hun ondersteuning te richten op het hele gezinssysteem en niet enkel het kind. Belangrijk is dat zowel jeugdige als ouders/verzorgers in hun rol van opvoeder er duurzaam sterker uitkomen. Ook willen we een goede overgang van jeugdhulp 18- naar Wmo-ondersteuning 18+ beter waarborgen. De professionals in de wijknetwerken gaan tijdig met de jongere en het systeem in gesprek hierover. Speciale aandacht hierbij gaat uit naar het kunnen voeren van je eigen financiën die horen bij de nieuwe verantwoordelijkheden van een 18+’er. In ruil daarvoor zijn wij bereid tarieven voor jeugdhulpvoorzieningen te verhogen.

Verschil maken in de opvang en zorg voor de meest kwetsbare jeugdigen
We willen veiligheid en bescherming voor al onze inwoners (inclusief kinderen en jongeren) en we hebben aandacht voor degenen die dit niet vanuit eigen kracht kunnen. Waar de veiligheid thuis in het geding is, staat naast het bieden van zorg en ondersteuning de veiligheid voorop. Daar waar nodig zetten we in combinatie drang- en dwangmaatregelen in. Komende periode maken we werk van meer betaalbare woonruimte voor dakloze jongeren en jongeren die aangewezen zijn op begeleiding en die vanwege overlastgevend gedrag moeilijk te huisvesten zijn.

Monitoring, verantwoording en leren
Op dit moment vindt de verantwoording over de zorg en ondersteuning in het sociaal domein vooral plaats via rapportages, zowel landelijk als lokaal. Op die manier wordt een beeld gecreëerd op een hoog abstractieniveau. Dit zegt weinig over hoe het nu echt gaat in het sociaal domein, met onze inwoners, wijken en stad. Maken we merkbaar verschil voor onze (kwetsbare) inwoners, buurten en wijken? We werken aan een nieuwe systematiek van monitoring en verantwoording om op een eigentijdse manier verantwoording af te leggen aan inwoners, partners en raad over de dienstverlening in het sociaal domein. Zie hiervoor ook programma 3 Zorg en Welzijn.    

Inkoop en subsidiëring
Komende periode herijken we ons inkoopbeleid in het sociaal domein. We trekken nieuwe grenzen tussen wat we (regionaal) aanbesteden en subsidiëren. Bij subsidiëring is het de bedoeling om de systematiek verregaand te vereenvoudigen (‘flitssubsidies’). Bij aanbesteding is het de bedoeling het partnerschap en de innovatiekracht te verstevigen. Verder is het belangrijk om bij de inkoop de ervaringen van de frontlijnprofessionals (zij weten wat ontbreekt en wat overbodig is) en de cliënten (cliëntervaringsonderzoeken) mee te nemen. Zie hiervoor ook programma 3 Zorg en Welzijn.

Strategische indicatoren

Nr.

Strategische indicatoren

2010

2011

2012

2013

2014

2015

2016

Meting: jaar, peildatum en bron

4.01

% Jongeren (12-18 jaar) in Helmond dat hun eigen gezondheid als (heel) goed beoordeeld

86%

87%

GGD, 4 jaarlijks

4.02

% Ouders/opvoeders in Helmond dat de gezondheid van hun kinderen als (heel) goed beoordeeld

96%

GGD, 4 jaarlijks

4.03

% jongeren (12 t/m 18 jaar) dat mantelzorg verricht

11%

13%

GGD, 4 jaarlijks

4.04

% jongeren (12 t/m 18 jaar) dat wekelijks vrijwilligerswerk doet

12%

13%

GGD, 4 jaarlijks

4.05

% WW-uitkeringen jeugd potentiële beroepsbevolking (15 t/m 24 jaar)

0,80%

0,80%

1,40%

1,60%

1,20%

1,50%

Jaarlijks 31-12 Atlas sociale verzekeringen (t/m 2011) daarna UWV