Begroting 2017 - 2020

Economisch beleid en werkgelegenheid

Wat willen we bereiken?

Meerjarig beleidsperspectief

Algemene ontwikkeling
Het economisch herstel, ingezet in 2015, heeft zich in 2016 verder doorgezet. Het aantal faillissementen en bedrijfsoprichtingen blijft stabiel. Voor Helmond belangrijke sectoren als de machinebouw, food processing en metaalnijverheid hebben mede door de sterk aantrekkende export hun positie kunnen versterken. Maar nog niet alle sectoren hebben geprofiteerd van de aantrekkende economie (bijvoorbeeld de horeca, detailhandel). Het economisch herstel werkt bovendien nog maar beperkt door op de arbeidsmarkt, alhoewel duidelijke verbeteringen zichtbaar zijn. Zo neemt het aantal nieuwe en openstaande vacatures toe, het aantal kortdurend werkzoekenden voorzichtig af, evenals de instroom in de Werkloosheidswet en Wet werk en bijstand  

De uitdaging blijft om het vernieuwde economisch fundament en elan vast te houden en waar mogelijk verder te versterken. Belangrijk hierbij is de mate waarin we in staat zijn het veranderingsproces, waarbij onze traditionele industrie plaats maakt voor een meer kennisgeoriënteerde industrie, na de periode van crisis te behouden en verder te faciliteren.

Helmond heeft nog altijd een onacceptabel hoog werkloosheidsniveau. De strategische agenda 2016-2020 heeft duidelijk de ambitie gezet om significante groei te realiseren in de Helmondse werkgelegenheid. Het speerpunt is ‘banen, banen, banen’. Door extra inzet op het versterken van de bestaande bedrijvigheid door een goede facilitering en acquisitie verwachten we dat de werkgelegenheid kan worden vergroot. Daarnaast zal dit speerpunt in de vorm van (onderdelen van) strategische programma’s worden opgepakt.

Binnen de Helmondse economische visie, de Strategische Agenda, de Brainport 2020 agenda en de rapportage ‘De Economische Kracht van Helmond’ staat de doorontwikkeling van de speerpuntsectoren Automotive en Food Technology voorop. Met daarbij koppelingen naar andere samenhangende sectoren als de metaal, machinebouw en de creatieve industrie. De Automotive Campus en het Food Tech Park Brainport vormen daarbij voorname ankerpunten.

Programma Automotive en Smart & Green mobility en Bereikbaarheid
Binnen het programma worden de thema´s Automotive, Bereikbaarheid en Smart & Green Mobility ontwikkeld en zoveel mogelijk met elkaar in connectie gebracht.
Het speerpunt Automotive richt zich meer specifiek op het automotive ecosysteem waarin R&D, onderwijs en ondernemerschap elkaar vinden en waaruit belangrijke innovatieve oplossingen ontwikkeld worden. Kenmerkend daarin is het opereren in elkaars aanwezigheid, onderlinge samenwerking en gebruikmaking van gezamenlijke onderzoeks- en testfaciliteiten. De afgelopen jaren zijn hiermee belangrijke randvoorwaarden geschapen voor open innovatie en een betere aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt. De ambities voor de toekomst zijn eerder vastgelegd in het koersdocument ‘Automotive Campus: Driven to move the Future’. Het automotive bedrijfsleven, kennis- en onderwijsinstellingen en overheden bundelen hun krachten met het oog op een nieuwe benadering van mobiliteit: slimmer, veiliger en groener. Daarbij zetten we in op ‘Technology, Talent and Traffic’, waaronder het specifieke thema van Smart & Green Mobility. Hierop heeft Helmond de afgelopen jaren ook een koploperspositie opgebouwd als ‘City of Smart Mobility’. b (zie ook programma 10).

Helmond heeft hiermee nadrukkelijk een impuls gegeven aan de uitstraling en imago als centrumstad in een moderne en innovatieve economie. Maar ook buiten Helmond wordt automotive, en smart & green mobility in het bijzonder, omarmd en gezien als zowel een economische kans als een kans om de bereikbaarheid op een duurzame manier te verbeteren.
De komende jaren werken we met volle overgave aan de verdere realisatie van de ambities. Het innovatieprogramma voor Smart & Green Mobility bouwen we verder uit. Innovatieve oplossingen op het gebied van smart & green mobility worden hierbij getest in de dagelijkse Helmondse praktijk. Automotive wordt daarmee zichtbaar in de stad en daarbuiten. Dit doen we door zowel zelf te participeren in EU-projecten als middels de deelname aan het ITS bureau Brabantstad. Daarnaast zal ook bij de uitvoering van de bereikbaarheidsagenda Zuidoost en de verbetering van de N279 sterk ingezet worden op smart & green mobility maatregelen (zie ook programma 10). De campagne Driven is daar bijvoorbeeld op gericht. Daarnaast kan de gemeente Helmond een voorbeeldfunctie vervullen door zelf voorbeeldprojecten te initiëren.  

Food Technology
De regio Helmond kent van oudsher een sterke positie in de combinatie van voedselverwerking en specialistische kennis rondom technologische en methodische innovaties. Dit cluster van ‘food technology and processing’ richt zich onder meer op economisch groeiende en maatschappelijk relevante vraagstukken als voedselveiligheid en voedselverspilling. Er is een bredere samenwerking tussen gemeenten en regio’s zichtbaar, van ’s-Hertogenbosch via Veghel, Helmond (en de Peel) naar Noord-Limburg. Onze regio behoort met haar Agro & Food sector qua werkgelegenheid en toegevoegde waarde tot de top 3 in Nederland en de foodindustrie is de grootste werkgever in de regio.

Met het strategisch programma Food Technology zetten we in op een versterking van de uitstraling van een op voedseltechnologie gerichte regio, het realiseren van een nog sterkere propositie richting bedrijven en uiteindelijk structurele uitbreiding van werkgelegenheid in de sector. Doelstelling is om de werkgelegenheid in de Helmondse food technology sector te laten groeien van 1940 werkzame personen nu naar 2500 in 2020 (exclusief uitzendkrachten). Om dit te realiseren wordt het strategisch programma Food Technology uitgewerkt langs de actielijnen Technology (technologische ontwikkeling en innovatiebevordering), Business (inzet op nieuwe bedrijvigheid en internationale concurrentiepositie), People (talent, opleiding en aansluiting arbeidsmarkt) en Basics (vestigingsklimaat- en mogelijkheden). Concrete acties die daar binnen vallen zijn het intensiveren van de strategische positionering en branding van Helmond als food stad, de deelname van Helmond aan Brabant European Region of Gastronomy in 2017 en 2018, het actief ondersteunen van startup initiatieven en het realiseren van een food tech broedplaats, aantrekken van externe financiering en (EU-)subsidies voor projecten en de versterking van de positie van het Food Tech Park Brainport.
De definitieve uitwerking van het programma wordt vorm gegeven in nauwe samenwerking met onze triple helix partners.  

Met de ontwikkeling van het Food Tech Park Brainport heeft Helmond samen met haar samenwerkingspartners een ankerpunt in dit cluster gerealiseerd en is daarmee een voornaam (maar niet het enige) onderdeel van het strategisch programma Food Technology.

Op het Food Tech Park Brainport worden faciliteiten aangeboden aan MKB ondernemers in de Food industrie om hun innovatieproces te kunnen versnellen. Dit kan door gebruik te maken van de pilot faciliteiten die aanwezig zijn op het park, maar ook door gebruik te maken van de ontmoetingsmogelijkheden en toegang tot kennis over de nieuwste technologieën.

De gemeente Helmond faciliteert het Food Tech Park Brainport actief door inbreng van kennis en netwerken en financiële ondersteuning bij de positionering en branding. Behalve een werklocatie is het ook steeds meer een ontmoetingsplaats voor de sector en een centrum voor kennisuitwisseling. Inmiddels zijn 15 partijen gevestigd op het Food Tech Park Brainport. Dit aantal is groeiende en de marktvraag naar de faciliteiten van het Food Tech Park Brainport neemt dusdanig toe dat opschaling en uitbreiding weer actueel wordt. De gemeente Helmond faciliteert hierbij de betrokken marktpartijen in relatie tot de nodige lobby en door ondersteuning te bieden in de fase van haalbaarheidsonderzoek en planontwikkeling.

Voor de doorontwikkeling van Fase 2 van het Food Tech Park Brainport wordt een bedrag van in totaal € 120.000,- begroot (€ 60.000 in 2017 en 2018), te dekken uit het budget Uitvoering Strategische Agenda. De activiteiten die betrekking hebben op versterking van de acquisitiefunctie, bevorderen van startupklimaat strategische positionering zullen deel uit maken van het Impulsprogramma Werkgelegenheid (programma 2).

Smart Industries
Met het opnemen van het thema Smart Industries in de strategische agenda willen we inzetten op een verdere versterking van de Helmondse economische structuren. Smart Industries staat voor de verregaande digitalisering en verweving van apparaten, productiemiddelen en organisaties (het ‘internet of things’), waardoor nieuwe manieren van produceren, nieuwe business modellen en nieuwe sectoren ontstaan. Denk hierbij aan het optimaliseren van de productie met inzet van ICT. Slimme machines en robots die onderling met elkaar communiceren of zelf fouten opsporen en deze herstellen.  Smart Industries als strategisch thema is relatief nieuw omdat het onderdeel was van de bredere Helmondse economische agenda ten behoeve van de maakindustrie of waarbij aangesloten werd bij bovenregionale agenda’s (Brainport, provinciaal of landelijk). Toch kent Helmond en de directe regio een significant aantal bedrijven en instellingen die reeds tot de slimme maakindustrie gerekend moeten worden of die in hoge mate beïnvloed zullen worden door de technologische ontwikkelingen. Samen met het Helmondse en regionale bedrijfsleven, kennisinstellingen én publieke partners gaan we de agenda voor Smart Industries verder vorm geven.  Daartoe wordt een Roadmap Smart Industries opgesteld waarmee we de ontwikkelingen, kansen en bedreigingen identificeren om die vervolgens te vertalen in concrete projecten en initiatieven. Voor het opstellen van de roadmap en de eerste daaruit voortvloeiende activiteiten wordt een bedrag van € 40.000,- begroot, te dekken uit het budget Uitvoering Strategische Agenda.

Vestigings- en ondernemersklimaat
Maar ook het overall vestigingsklimaat van Helmond en het faciliteren van het bestaande bedrijfsleven en sectoren die niet direct binnen de Brainport-context vallen blijven van belang (bijv. de textielsector, de detailhandel, de zorg, de horeca). Stimulering van deze bedrijvigheid en sectoren is een randvoorwaarde voor de verdere versterking van het woon-, werk- en leefklimaat en indirect dus ook voor het vestigingsklimaat en de economische concurrentiepositie van de stad (een combinatie van structuurversterking en structuurverbreding). Of het nu om gevestigde of startende ondernemers gaat, we streven ernaar om de kwaliteit van onze dienstverlening aan ondernemers vast te houden en waar wenselijk verder te verbeteren. Niet alleen de basisdienstverlening (bijv. vergunningen) rekenen we hiertoe maar ook het gemeentelijk accountmanagement en de samenwerking met andere partijen als Brainport Development, financiële instellingen en de Kamer van Koophandel. Ook hierbij wordt de relatie gelegd met het Impulsprogramma Werkgelegenheid in programma 2.

In dat kader blijven we de komende jaren inzetten op kwaliteitsimpulsen van de bestaande Helmondse bedrijven- en werklocaties, met de herstructurering van het Induma-terrein als speerpunt. Om dit te realiseren is het nodig de vraaggestuurde werkwijze van de gemeente Helmond voort te zetten en uit te breiden naar andere ruimtelijk-economische projecten. En vanzelfsprekend in nauwe samenwerking met het Helmondse bedrijfsleven, maar ook met partners als de Brabantse Ontwikkelings Maatschappij en de provincie Noord-Brabant.
Behalve inzet op de bestaande Helmondse bedrijventerreinen is de programmering en realisatie van toekomstige werklocaties van eminent belang. Om overprogrammering in de regio te voorkomen dienen verdere afspraken gemaakt te worden met de partners in het Stedelijk Gebied, overige regiogemeenten en de provincie Noord-Brabant. Voor Helmond staat daarbij voorop dat voldoende ruimte blijft bestaan voor het bedrijfsleven om in Helmond te kunnen ondernemen.

Samenwerking centraal
Bij de uitvoering van het economisch beleid staat een open en constructieve samenwerking met ondernemers, onderwijs en collega-overheden centraal. Deze positieve grondhouding heeft in het verleden geleid tot aansprekende resultaten en blijft nodig om de economische uitdagingen die Helmond nog altijd kent effectief aan te pakken. Helmond heeft zich nadrukkelijk ontwikkeld tot het tweede economisch centrum van Zuidoost-Brabant. De economische structuur is verbreed en versterkt. Een centrum met een verbindende kracht naar andere economische (Eu)regio’s.
De complexe economische uitdagingen zijn veelal grensoverschrijdend. Vandaar dat regionaal economische samenwerking bij het realiseren van de Helmondse agenda van groot belang is. Brainport, de Metropoolregio en de samenwerking van de vier campusgemeenten worden beschouwd als voorname pijlers voor die samenwerking. De economische samenwerking binnen de Peelregio (Brainport-Oost) en de positionering ervan in bovenregionaal verband worden met onze partners in de regio verder ingevuld.  

Dit vraagt om een integrale beleidsontwikkeling en verklaart de raakvlakken met de andere programma’s uit de programmabegroting. Economisch beleid en werkgelegenheid heeft een integraal en tevens verbindend karakter in de beleidsvorming op zowel sociaal, cultureel, economisch als ruimtelijk gebied.

Strategische indicatoren

Nr.

Strategische indicatoren

2010

2011

2012

2013

2014

2015

2016

Meting: jaar, peildatum en bron

7.01

Aantal vestigingen van bedrijven (per 1.000 inwoners van 15 t/m 64 jaar)

107,10

109

110

110

113

115

waarstaatjegemeente.nl

7.02

Aantal banen (per 1.000 inwoners van 15 t/m 64 jaar)

733,0

731,6

730,3

734,2

722,2

710,2

waarstaatjegemeente.nl

7.03

Functiemening (verhouding banen en woningen)

53,00%

52,90%

52,90%

52,80%

52,00%

51,50%

waarstaatjegemeente.nl

7.04

Verhouding tussen verwacht en gemeten product

146

waarstaatjegemeente.nl